xxx ภาษาเขมร จ.สุรินทร์ - Mahidol Cultural Mapping Project
header image
รู้จักกับเรา arrow ชาติพันธุ์&ภาษา arrow จ.สุรินทร์ arrow ภาษาเขมร จ.สุรินทร์
ภาษาเขมร จ.สุรินทร์ Print E-mail
14 พ.ย. 2006 17:17น.

 เป็นภาษาพูดที่กระจายอยู่ทุกอำเภอในจังหวัดสุรินทร์  แต่หนาแน่นที่สุดที่อำเภอเมือง  อำเภอท่าตูม  อำเภอลำดวน  อำเภอปราสาท  อำเภอกาบเชิง  อำเภอสังขะ  กิ่งอำเภอพนมดงรัก  กิ่งอำเภอเขวาสินรินทร์  อำเภอศีขรภูมิ  และอำเภอจอมพระ(คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ ,2544 : หน้า 78-79)

ภาษาเขมรนับเป็นภาษาที่ประชากรใน จ.สุรินทร์ส่วนใหญ่ใช้มาอย่างต่อเนื่องและเป็นภาษาที่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร  มีการพบศิลาจารึกที่ถือเป็นภาษาเขียนตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 12 เป็นอย่างน้อยเป็นอักษรปัลลวะ-สันสกฤต ที่ปราสาทภูมิโปน อ.สังขะ  และปราสาทตาเหมือนธม กิ่งอำเภอพนมดงรัก  พบศิลาจารึกอีกหลายหลัก  ในแหล่งเดียวกันในสมัยพุทธศตวรรษที่ 15-16 ที่เป็นภาษาสันสกฤต-เขมร  และพบศิลาจารึกสมัยพุทธศตวรรษ 17-18 อีกหลายแห่ง  เช่น ที่ อ.ปราสาทและ อ.จอมพระ เป็นต้น  ภาษาเขมรนับเป็นภาษาเขียนภาษาหนึ่งที่ผู้บวชเรียนในสมัยก่อน (ก่อน พ.ศ. 2505) ขึ้นไป  ต้องเรียนรู้ควบคู่กับภาษาไทย  ทั้งนี้เพราะคัมภีร์ใบลานตามวัดเก่าแก่ต่างมีบทสวดหรือคำสอนเป็นภาษาเขมรเสียส่วนใหญ่

ภาษาเขมรพื้นบ้านจำนวนมากเป็นภาษาสันสกฤตหรือบาลี เช่น การเรียกชื่อ เดือน 3 ว่า แค เมียก  มาจาก สระ อา ออกเสีย เอีย  ของคำว่า มาฆ  - มาฆะ  ซึ่งตรงกับวันมาฆบูชาที่เราคุ้นเคยดี  หรือ ตรงกับภาษาสันสกฤตว่า มาฆมาศ เป็นต้น

มีตัวอย่างการนับเดือนแบบเขมรเทียบกับสันสกฤต  และระบบการเขียนภาษาเขมรถิ่นไทยด้วยอักขระไทยของสถาบันวิจัยภาษาฯ มหาวิทยาลัยมหิดล

ไทย                      เขมร                              สันสกฤต

เดือน 5                  แคแจด                            เจตรมาศ

เดือน 6                  แค พซาก (อะเลียงยาว)      ไพศาขมาส

เดือน 7                  แค จีฮ                             เชษฐมาส

เดือน 8                  แค อาซาด                        อาสาฒมาส

เดือน 9                  แคซราพ                           อาศราวมาศ

เดือน 10                แคพ็อต ระบ็อด                   พัทธรปทมาส

เดือน 11                แค อาโสจ                         อาศวยธมาส

เดือน 12                แคกระเดอะ (กระเดิก็)          กรรติกมาส

เดือนอ้าย (1)          แคเมียะ(ก)หรืออะเสียงยาว   มฤคศิรมาส

เดือนยี่ (2)              แค บ็อฮ                           บุศยมาส

เดือน 3                   แคเมียก (ทม)อะเสียงยาว    มาฆมาส

เดือน 4                   แค ปะกุน                         ผาลคุณมาส

(คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ, 2544 : หน้า 81-84)

สำหรับกลุ่มชนใน จ.สุรินทร์ที่พูดภาษาเขมรที่เรียกว่า แขมร์เลอนั้น  ภาษาที่พูดนั้นย่อมมีความแตกต่างจากเขมรต่ำจนบางทีพูดกันแทบไม่รู้เรื่อง   ภาษาเขมรที่คนสุรินทร์พูดจะมีลีลาของเสียงเรียบ เสมอ นุ่มนวล  ไม่กระโชกโฮกฮาก ไม่กระแทกกระทั้นไม่มีอักษรสูง คำพูดออกมาเป็นเสียงกลางหรือเสียงต่ำแทบทั้งสิ้น    ภาษาเขมรจึงมีลักษณะคล้ายคลึงกับภาษาไทยมากกว่า ความแตกต่าง  เพราะภาษาเขมรมีลักษณะคำโดดเช่นเดียวกับภาษาไทย  แต่ขณะเดียวกันก็มีลักษณะของภาษาคำที่ติดต่อกันและภาษาวิภัติปัจจัยด้วย

ส่วนความแตกต่างนั้นได้แก่   เขมรโบราณใช้วิธีการสร้างคำโดยการเติมหน้าคำ และกลางคำ แต่ไม่มีการเติมท้ายคำ เขมรไม่ใช้วรรณยุกต์ และเขมรมักจะหยิบยืมคำภาษาต่างประเทศมาใช้ ทั้งระบบเสียงระบบไวยากรณ์มาปรับปรุงในระบบภาษาของตน(เช่นบาลี สันสกฤต) (คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ, 2544 : หน้า277-279)


User Comments

Comment by apirat on 2007-03-29 12:01:03
เดือน 6 แค ปราสะ (อะเลียงยาว) ไพศาขมาส  
แก้เป็น เดือน 6 แค พซาก (อะเลียงยาว) ไพศาขมาส
Please login or register to add comments

Last Updated ( 30 เม.ย. 2007 13:51น. )
Statistics
Visitors: 226236
Who's Online
We have 62 guests online