xxx ประเพณีพิธีกรรม-เขมร จ.ศรีสะเกษ - Mahidol Cultural Mapping Project
header image
รู้จักกับเรา arrow ชาติพันธุ์&ภาษา arrow จ.ศรีสะเกษ arrow ประเพณีพิธีกรรม-เขมร จ.ศรีสะเกษ
ประเพณีพิธีกรรม-เขมร จ.ศรีสะเกษ Print E-mail
09 พ.ย. 2006 13:55น.

รำแม่มด หรือ เรือมมม็วด เป็นพิธีกรรมของคนเชื้อสายเขมร โดยมีความเชื่อว่าบรรพบุรุษที่ตายไปแล้ววิญญาณยังคงวนเวียนอยู่ เพื่อคอยช่วยเหลือลูกหลาน  และหากลูกหลานคนใดประพฤติผิดจารีตประเพณี หรือทำไม่ดี  ก็จะได้รับการลงโทษจากบรรพบุรุษให้ได้รับความเดือดร้อน เจ็บไข้ได้ป่วย เป็นต้น  เมื่อลูกหลานเจ็บป่วยจะบนบาน  และหากหายก็จะแก้บนด้วยการเล่นแม่มด  โดยจะประกอบพิธีในช่วงเดือน 3-4 หลังจากฤดูเก็บเกี่ยวแล้ว  ในพิธีจะเชิญครูมม็วด  ซ็องเมิง (ผู้เป็นหลักเมือง) เชิญผู้นำชุมชน เชิญแขกมาร่วม  เครื่องดนตรีที่ใช้ในการเล่น เลือกตามแต่ฐานะของเจ้าภาพ  หากเป็นผู้มีฐานะดีจะเลือกวงดนตรีวงใหญ่ ประกอบด้วย กลองโทน 3 ใบ ซอด้วง 1 สาย ฆ้องขนาด 24 นิ้ว 1 ใบ กรับ 1 คู่ ขลุ่ยปีออร์(เปย) 1 เลา คนเจรียง (คนร้อง) 1-2 คน  หากมีฐานะไม่ค่อยดีจะเลือกวงเล็ก ประกอบด้วย แคน 1 เต้า กรับ 1 คู่ คนเจรียง 1-2 คน (ข้อมูลจากนายอุทัย สุภาพ เลขที่ 1 หมู่ 15 บ้านสำโรงพลัน ต.สำโรงพลัน อ.ไพรบึง จ.ศรีสะเกษ)  โดยมากรำแม่มดจะทำเมื่อมีคนป่วยรักษาด้วยยาแผนปัจจุบันไม่หาย การรำแม่มดจึงทำเพื่อหาสาเหตุของการเจ็บป่วย และวิธีการรักษา (คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ, 2544 : หน้า 234)

ประเพณีเเซนโดนตา หรือสารทเขมร จัดขึ้นในวันขึ้น 14-15 ค่ำ เดือน 10 หมายถึงการเซ่นสรวงวิญญาณบรรพบุรุษ  เป็นวันที่อัญเชิญผีบรรพบุรุษทุกคน มารับประทานอาหารที่ลูกหลานจัดไว้  โดยมีพิธีส่งโดนตา  การรับโดนตา  และการเรียกโดนตา  โดนตามี 2 ประเภทคือ โดนตาเก่า และโดนตาใหม่ โดนตาใหม่ คือ การส่งโดนตาของหนุ่มสาวที่หมั้นกันแล้ว  แต่ยังไม่แต่งานกัน จะต้องส่งโดนตาให้กัน  เช่น ชายจะต้องส่งเครื่องใช้ในครัวเรือนให้หญิง   หญิงจะต้องส่งอาหารคาวหวานตลอดจนฟูกหมอน ผ้าขาวม้า โสร่งให้ชาย โดนตาเก่า  คือ การส่งโดนตาของครอบครัวที่มีลูกหลานแล้ว  นำอาหารต่างๆ ไปส่งไปไหว้ พ่อแม่ ปู่ย่าตายายที่ยังมีชีวิตอยู่ (คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ, 2544 : หน้า 240-244)

ประเพณีป้อนข้าวเม่าพระจันทร์ (ไหว้พระจันทร์ หรือ สัมเปี๊ยเปรียะแค หรือ ปังออกเปรียะแค) ของชาวไทยเขมร ปัจจุบันยังมีการประกอบพิธี อยู่ทั่วไปในหมู่บ้านเก่าแก่ที่วัดในอีสานใต้ อาทิ บ้านสำโรงพลัน ต.สำโรงพลัน อ.ไพรบึง  บ้านไพรบึง บ้านจังกระดาน ต.ไพรบึง อ.ไพรบึง จ.ศรีสะเกษ แต่ที่โดดเด่นที่สุด คือ ที่บ้านพราน ต.พราน อ.ขุนหาญ จ.ศรีสะเกษ เป็นพิธีทำบุญข้า่วเม่า เสี่ยงทายเทียนว่าฝนฟ้าจะตกต้องตามฤดูกาลหรือไม่  และเป็นการให้กำลังใจกับเกษตรกร  พิธีกรรมจะทำในคืนวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 12 ชาวบ้านจะตำข้าวเม่า (ข้าวจ้าว) นำใส่ขันพร้อมกล้วย 1 หวี แล้วพากันไปที่วัดประกอบพิธีบูชาเทวดา เจริญพุทธมนต์ เสี่ยงทายฝน (ข้อมูลจากนายอุทัย สุภาพ เลขที่ 1 หมู่ 15 บ้านสำโรงพลัน ต.สำโรงพลัน อ.ไพรบึง จ.ศรีสะเกษ)   

ี  


User Comments
Please login or register to add comments

Last Updated ( 31 ก.ค. 2007 21:42น. )
Statistics
Visitors: 226246
Who's Online
We have 36 guests online